07.02.2010
Höfundur: Þorvaldur Gylfason
Flokkar: Almennar greinar um ESB
Þeir, sem hæst hafa talað gegn aðild Íslands að Evrópusambandinu, hafa frá öndverðu lagt mesta áherzlu á fullveldishlið málsins. Þrjú sjónarmið vaka fyrir þeim og vega misþungt.
Þjóðvarnarrökin
Fyrir sumum andstæðingum ESB-aðildar vega þjóðvarnarrökin þyngst. Að baki þeim rökum býr gömul og heiðvirð hugsun. Þjóðvarnarmönnum er annt um Ísland og allt, sem íslenzkt er. Þeir óttast um afdrif íslenzkrar menningar og tungu í straumkasti stórþjóðanna á vettvangi ESB. Þessi ótti er skiljanlegur, bæði hér heima og annars staðar. Engin önnur smáþjóð í Evrópu hefur látið aðild að ESB steyta á slíkum ótta. Eistar eru ekki nema fjórum sinnum fleiri en Íslendingar. Þeir eru smáþjóð líkt og við og að sama skapi viðkvæmir fyrir sögu sinni, tungu og menningu. Sagan, tungan og menningin stöppuðu í þá stálinu árþúsundum saman undir erlendu oki, síðast undir þungu fargi Sovétveldisins 1940-1991. Samt gengu Eistar glaðir inn í ESB 2004, án þess að um inngönguna væri umtalsverður ágreiningur af þjóðvarnarástæðum eða öðrum sökum. Reynslan af ofríki Rússa vó þungt. Eistar þykjast ekki hafa þurft að fórna neinum þjóðlegum verðmætum við inngönguna í ESB, og sama máli gegnir um Letta og Litháa og einnig um Austurríkismenn, Dani, Finna, Grikki, Íra, Portúgala og Svía. Hví skyldi annað lögmál gilda um Ísland?
Vinnuverndarrökin
Fyrir sumum öðrum andstæðingum aðildar að ESB virðist þó vaka lítið annað en gamlir fordómar gagnvart útlendingum ásamt nærsýnum ótta við vinnumissi af völdum erlendrar samkeppni. Þessi angi andstöðunnar gegn ESB-aðild er sömu ættar og andúðin á innflutningi erlends vinnuafls og skírskotar gjarnan til ýmissa vandamála í samskiptum innfæddra og nýbúa í nálægum löndum. Oft er hér um að ræða öfgamenn, sem reyna sumir að villa á sér heimildir með þjóðarvarnarrökum. Sé fordómunum flett utan af málflutningi þeirra, þannig að vinnuverndarrökin standi ein eftir, standast þau ekki skoðun. Greiðir fólksflutningar eru ásamt frjálsum viðskiptum einn helzti aflvaki hagsældar um heiminn. Innflutningur vinnuafls leiðir yfirleitt ekki til atvinnuleysis meðal innfæddra, heldur greiðir hann fyrir hreyfanleika mannaflans milli atvinnuvega og staða til hagsbóta fyrir samfélagið í heild. Bandaríkin voru reist á innfluttu vinnuafli. Evrópa er orðin að bræðslupotti líkt og Bandaríkin. Indverjar og Kínverjar búa milljónum saman um allan heim og láta gott af sér leiða. Þetta er reglan. Undantekningarnar eru aukaatriði.
Fullveldisrökin
Enn aðrir andstæðingar inngöngu í ESB bera fyrir sig skert fullveldi af völdum aðildar og mega ekki til slíks hugsa. En það er þó einmitt einn höfuðtilgangurinn með ESB-aðild að deila fullveldinu með öðrum til að skerða völd þeirra, sem hafa farið illa með vald á liðinni tíð. Land, sem hefur um margra áratuga skeið haldið illa á peningamálum sínum, þarf að deila peningastjórninni með öðrum til að hafa hemil á verðbólgu. Land, sem vanrækir alþjóðaviðskipti af undanlátssemi við innlenda sérhagsmuni, þarf að deila fullveldi sínu með öðrum til að sækja til þeirra styrk til að standa gegn innlendu ofríki. Harðdrægir sérhagsmunahópar leika sér að stjórnvöldum, en þeir geta ekki sagt ESB fyrir verkum. Útvegsmenn hafa keypt stjórnmálamenn í kippum eins og Styrmir Gunnarsson, fyrrum ritstjóri Morgunblaðsins, lýsir í bók sinni, Umsátrið. Orðrétt segir Styrmir (bls. 206): “Handhafar kvótans???höfðu líf plássanna í hendi sér. ??Það jafngilti pólitísku sjálfsmorði að rísa upp gegn handhafa kvóta á landsbyggðinni.” Greiðasta leiðin til að lækka vexti og verðlag og losna undan innlendu ofríki, gjaldeyrishöftum og öðrum heimatilbúnum ófögnuði er að semja sig að þeim húsaga, sem fylgir aðild að ESB. Við gætum að vísu gert þetta allt á eigin spýtur, en reynslan sýnir, að við gerum það ekki. Til þess þarf traustan gjaldmiðil, og þá er evran nærtækust og kallar á aðild að ESB.
Fullveldisrökin gegn aðild Íslands að ESB hafa holan hljóm í munni þeirra, sem steyptu þjóðinni í skuldir. Skuldug þjóð er hvorki frjáls né fullvalda. Útlendingar hafa nú alla þræði Íslands í hendi sér samkvæmt viðteknum umferðarreglum alþjóðlegra fjármála. Þeir, sem steyptu þjóðinni í skuldir og skertu fullveldi hennar, tefla þó enn fram fullveldisrökunum gegn ESB-aðild eins og ekkert hafi í skorizt. Þeir vilja fá frið til að skara áfram eld að eigin köku.
Fréttablaðið, 4.feb 2010
25.01.2010
Höfundur:
Flokkar: Annað efni
Paal Frisvoldt, formaður norsku Evrópusamtakanna og ráðgjafi í umhverfismálum, mun halda fyrirlestur á vegum Evrópusamtakanna og Ungra Evrópusinna laugardaginn 30. janúar n.k. kl.14.30. Fyrirlesturinn fer fram í sal að Skipholti 50a (sama hús og Gallerí List).
Fyrirlestur hans nefnist ,,Does Iceland have any friends in Europe?” Fyrirlesturinn verður á ensku og er hluti af námsstefnu sem Ungir Evrópusinnar standa fyrir og verður auglýst nánar þegar nær dregur.
Paal er einn af helstu sérfræðingum Norðmanna á sviði Evrópumál og hefur undanfarin ár einkum starfað að ráðgjafamálum á sviði umhverfismála í Brussel. Paal er afskaplega góður fyrirlesari og gaman að hlusta á hann. Paal var kosinn formaður norsku Evrópusamtakanna á aðalfundi þeirra síðasta sumar.
Við hvetjum því allt áhugafólk um Evrópumál til að mæta á þennan fyrirlestur.
Nánari upplýsingar um Paal eru á þessari heimasíðu.
http://www.thebrusselsoffice.eu/Ourteam/Paal.aspx
20.01.2010
Höfundur: Ingvar Sigurjónsson
Flokkar: Almennar greinar um ESB
STUTTU fyrir jól birtist grein eftir Brynju Björgu Halldórsdóttur, stjórnarmann í Heimssýn, í Morgunblaðinu þar sem hún mælir gegn aðild að ESB. Ég svaraði greininni og benti þar á ýmsar rangfærslur í henni, aðallega með því að vitna í reglur Evrópusambandsins og niðurstöður rannsóknarskýrslna.
Í greininni »Upplýst þjóð segir nei við ESB« sem birtist í Morgunblaðinu þann 7. janúar sl. bregst Brynja við því með því að saka mig um hortugheit. Í framhaldinu fer hún yfir nokkur atriði í grein minni og ljóst er af þeim texta að Brynja á pólitískan frama vísan kjósi hún að fara þá leið. Deila má um hvort pólitíkusar séu best til þess fallnir að fræða þjóðina um mikilvæg mál. Þeir freistast oft til að reyna að móta skoðanir fólks að sínum eigin með pólitískum leikjum í stað þess að treysta fólki til að mynda sínar eigin skoðanir og því miður hefur það verið áberandi frá báðum hliðum í ESB-umræðunni. Í grein Brynju má finna nokkur dæmi um algeng pólitísk brögð sem rétt er að vara sig á og bendi ég á þau hér.
Í hinni upphaflegu grein sinni hélt Brynja því fram að útlendingar myndu eignast allan fiskinn í sjónum umhverfis Ísland við inngöngu í ESB. Ég benti henni á regluna um hlutfallslegan stöðugleika sem tryggir að við höldum yfirráðum á fiskistofnum í íslenskri lögsögu. Brynja vitnar þá í grænbók ESB sem mælir með endurskoðun á þessari reglu og leiðir að því líkur að hún verði afnumin.
Ef grænbókin er lesin kemur í ljós að þetta er vegna þess að ákveðnir aðilar hafa fundið leiðir í kringum núverandi reglu og því er mælt með að henni verði breytt eða að önnur komi í staðinn til að tryggja betur að fiskveiðiréttindi haldist hjá viðkomandi þjóð. Þetta gefur því ekki tilefni til að óttast að fiskimið okkar fyllist af spænskum togurum. Að vitna í skýrslu sem fáir hafa lesið og taka málsgrein þaðan úr samhengi á þennan hátt er bæði villandi og óábyrgt en einnig vinsælt pólitískt »trikk«.
Næst gerir Brynja lítið úr því að matvælaverð lækki um 20% við inngöngu. Með smá leik að tölum kemst hún að þeirri niðurstöðu að þetta myndi nánast engu máli skipta fyrir heimilin. Í pólitík eru talnaleikir oft notaðir til að villa um fyrir fólki. Yfirleitt er þeim svarað með öðrum talnaleik sem bendir til gagnstæðrar niðurstöðu. Ég ætla þó að sleppa því og segi aðeins að hver verður að gera upp við sig hvort 20% lækkun á matvælaverði sé raunverulegur kostur eður ei.
Brynja hélt því fram að smáþjóð gæti ekki náð góðum samningum við ESB. Ég benti henni þá á samninga Möltu og Eistlands sem þykja hagstæðir og mikil ánægja er með. Brynja stekkur upp á nef sér við þetta og telur upp ýmsar staðreyndir um sjávarútveg Möltu en það virðast vera stöðluð viðbrögð Heimssýnarfólks þegar samningur Möltu kemur upp í umræðunni. Þetta eru áhugaverðar staðreyndir en koma málinu ekkert við. Ég sagði nefnilega ekki að Malta hefði náð samningi sem hentaði Íslendingum vel heldur Maltverjum. Malta og Eistland eru dæmi um að smáþjóðir geta vel staðið vörð um sína hagsmuni í samningaviðræðum og ástæða er til að ætla að Íslendingar geti það einnig ef samninganefnd okkar vinnur sína vinnu. Að breyta um umræðuefni eins og Brynja gerir hér er það sem ritstjóri Morgunblaðsins kallar smjörklípu.
Brynja »óttast að innganga í ESB gæti kostað okkur yfirráð yfir auðlindum okkar«. Rök hennar fyrir því eru þau að við fáum svo margt gott frá ESB að þeir bara hljóti að vilja fá eitthvað til baka. Þetta virðist algerlega úr lausu lofti gripið og ESB hefur aldrei tekið yfir auðlindir aðildarríkjanna. Hér stundar Brynja pólitík af gamla skólanum sem kallast einfaldlega hræðsluáróður.
Í titli greinar sinnar fullyrðir Brynja að upplýst þjóð muni hafna aðild að ESB. Mér þykir alltaf broslegt þegar pólitíkusar segja þjóðinni að ef hún væri bara upplýst um málið þá væri hún örugglega sammála þeim. Ég ætla ekki að taka jafnstórt upp í mig og Brynja en ég er þó vongóður um að ef fólk aflar sér upplýsinga og er á varðbergi gagnvart rangfærslum og pólitískum brögðum í umræðunni muni margir komast að sömu niðurstöðu og ég: Að hagsmunum Íslands sé betur borgið innan ESB en utan þess.
04.01.2010
Höfundur:
Flokkar: Annað efni
Markaðurinn, viðskiptablað Fréttablaðsins, valdi viðskiptamenn fyrir ármótin. Fyrir valinu urður Hilmar V. Pétursson, forstjóra töluleikjafyrirtækisins CCP og Jón Sigurðsson, forstjóra Össurar, sem framleiðir stoðtæki. Bæði þessi fyrirtæki eru leiðandi á heimsvísu. Í ítarlegu viðtali ræða þeir Hilmar og Jón ýmis mál, þar á meðal Evrópumál og gjaldeyrismál. Orðrétt segir í viðtalinu:
,,Vilja aðild að ESB
Þeir Jón og Hilmar, sem hlutu jafn mörg stig, voru ekki að hittast í fyrsta sinn þegar þeir settust niður með blaðamanni Markaðarins”Við höfum oft spjallað saman um rekstur fyrirtækja hér og framtíðarhorfur,” segir Jón og rifjar upp þegar þeir, ásamt forráðamönnum Marels og samheitalyfjafyrirtækisins Actavis, funduðu með ráðherrum, þingmönnum og ýmsum öðrum í stjórnsýslunni á fyrstu fjórum mánuðum ársins um leiðir út úr kreppunni með langtímasjónarmið að leiðarljósi.
“Við vildum koma sjónarmiðum okkar áleiðis. Það er þetta klassíska, aðild að Evrópusambandinu (ESB) og upptaka evru,” bætir Hilmar við. Önnur mál á dagskrá voru eðli bankastarfsemi hér í framtíðinni, afnám gjaldeyrishafta og samskipti við útlönd.
Þeir segja ráðamenn hafa tekið vel í aðild Íslands að ESB á fyrri hluta árs. Eftir því sem leið á árið hafi viðhorfið snúist við.
“Við reyndum að koma þessari umræðu upp úr þeim hjólförum sem hún var í. Undirtektirnar voru ótrúlega jákvæðar og í engu hlutfalli við það sem seinna varð,” segir Jón. “Nú er engu líkara en við séum að fleka fjallkonuna.”
Þeir eru sammála um að rekstrarhorfur alþjóðlegra fyrirtækja sem staðsett eru hér á landi séu mjög slæmar ef ekki verði mörkuð stefna til framtíðar.
Hilmar segir í raun aldrei hafa verið mögulegt að ræða um rekstrarhorfur fyrirtækja í því sveiflukennda ástandi sem hér hafi verið um áratuga skeið. “Ég hef oft líkt uppbyggingu í atvinnustarfsemi hér við það að búa í árfarvegi. Hann er frjósamur og góður. Þar er fullt af sprotum og mikil gróska. En svo fer að rigna. Þá kemur flóð og það ryður öllum sprotunum í burtu. Þegar grynnkar aftur í ánni er aftur talað um hvað farvegurinn er góður. Svona gerist þetta á um tíu ára fresti. Það er sama hvort krónan er fasttengd, undir höftum eða handstýrð. Það hafa verið reynd ýmis kerfi með krónur en ekkert virðist virka,” segir hann og leggur áherslu á nauðsyn þess að finna varanlega lausn á gjaldmiðlamálum Íslendinga. Hann bendir sömuleiðis á að myntsvæði heimsins hafi stækkað síðustu ár og orðið einfaldari. Það haldist í hendur við alþjóðavæðinguna og aukinn hraða í samskiptum og viðskiptum.
Péturskrónan á Bíldudal
Hilmar bendir á að krónan hafi virkað vel í einangruðu samfélagi þar sem viðskipti við útlönd voru lítil sem engin.
Þeir Jón taka Péturskrónur sem dæmi. Sú króna var mynt sem athafna- og kaupmaðurinn Pétur Thorsteinsson á Bíldudal notaði í viðskiptum sínum við heimamenn í kringum síðustu aldamót. Þær hafi gegnt hlutverki sínu í samfélaginu sem þá var mjög einangrað. “Þetta hrundi auðvitað allt hjá honum þegar fólk gat farið yfir á Patreksfjörð,” segir Jón og bendir á að sama máli gegni um íslensku krónuna. Hún sé óvirkur gjaldmiðill í alþjóðlegum viðskiptum.
“Krónan hefur nýst okkur jafn vel og svarthvíta sjónvarpið á sínum tíma. Það var gott en nú er bara komið litasjónvarp. Við getum haldið áfram og talað um hvað árfarvegurinn er frjór og góður og vonað að það fari ekki að rigna. Eða við gerum það sama og aðrar þjóðir í kringum okkur hafa komist að og taka þátt í alþjóðlegu samstarfi.”
Einkennileg andstaða
Þeir Jón og Hilmar furða sig á þeirri andstöðu sem orðin er gegn aðild Íslands að ESB. Framtíðarleið sem þeir telja farsæla til frambúðar. “Það er partur af samfélaginu sem virðist hafa stóra hagsmuni af því að beita sér gegn ESB og beitir öllum klækjum til að mála það sem vond útlendingasamtök sem vilji koma höndum yfir allt sem hér er. Það stenst enga skoðun,” segir Hilmar og bendir á að þótt andstaðan kunni að þjóna sérhagsmunum þá gangi viðhorfið ekki upp. Íslensk fyrirtæki verði að tryggja sér fjármögnun sem að mestu leyti sé erlend. Það komi sér afar illa þegar gengi krónunnar sveiflist til og frá sem lauf í vindi.
Einu rökin fyrir krónunni telur hann vera þau hversu öflugt stjórntæki hún hafi reynst í gegnum tíðina. “Hún hefur verið tæki fyrir stjórnvöld til að stýra kaupmætti almennings án þess að hann upplifi það. En þetta er ekki svona lengur,” segir hann og bendir á að almenningur sé að gera sér grein fyrir þessu. Skýrasta dæmið sé verð á appelsínusafa sem í erlendri mynt hefur lítið sem ekkert breyst milli ára. Öðru máli gegni um verð á appelsínusafa hér, sem sveiflist út um allar trissur.
Hættir að hugsa í krónum
Eftirtektarvert er að menn viðskiptalífsins að mati dómnefndar Markaðarins hugsa ekki í krónum. “Við hættum að nota krónur árið 2002 og hugsum alfarið í erlendri mynt,” bendir Jón á en fyrirtækið gerir upp í Bandaríkjadölum. Sömu sögu er að segja af CCP, sem lagði krónuna niður sem starfsrækslumynt árið 2006 og hefur greitt starfsfólki laun í evrum frá því snemma á þessu ári. Starfsfólk Össurar fær laun sín enn greidd í krónum.
Þeir segja vandasamt að skipta út gjaldmiðli einhliða hjá fyrirtækjum hér enda sé krónan raunveruleiki starfsfólksins sem starfi hjá fyrirtækjunum hér.
“Við getum ekki ákveðið þetta fyrir starfsfólk okkar. Þótt færa megi rök fyrir því að skiptin séu skammtímaávinningur fyrir starfsfólkið þá er langtímaáhætta fólgin í því. Í raun vorum við að selja starfsfólkinu gengisáhættu. En við vildum bjóða upp á þetta og héldum námskeið fyrir fólkið. Þótt evran liti vel út þá varð starfsfólkið að breyta lífi sínu í samræmi við það,” segir Hilmar.
(Feitletranir: ES-blogg)
22.12.2009
Höfundur: Carl Bildt
Olli Rehn
Flokkar: Almennar greinar um ESB
FYRIR tuttugu árum, bauð framkvæmdastjórn ESB undir forystu Jacques Delors, Íslandi og öðrum EFTA-löndum að fara „þriðju leið“ milli ESB-aðildar og þess að standa alfarið fyrir utan. Það boð leiddi til myndunar Evrópska efnahagssvæðisins. Finnland og Svíþjóð, lönd djarfra rallýökumanna, skrensuðu fljótt á „þriðju leiðinni“, en tóku svo stefnuna beint í átt að ESB-aðild, fyrst með umsókn og loks aðild árið 1995. Ísland og Noregur ákváðu hins vegar að halda áfram á „þriðju leiðinni“.
Allar götur síðan hefur kastljós stækkunarmála ESB beinst að suðausturhorni Evrópu á meðan kyrrt hefur verið um að litast í norðurhluta álfunnar. Evrópusamband byggt á hugsjónum um frið, velmegun, frelsi og lýðræði, nær nú til 27 ríkja og tæplega 500 milljóna manna. Það er ekki síst á tímum sem nú, í skugga alþjóðlegra efnahagserfiðleika, að mikilvægi þess að vinna saman að lausn hnattrænna vandamála kemur í ljós. Fyrir vikið er ESB sterkari og áhrifameiri gerandi á alþjóðavettvangi, í loftslagsmálum og á sviði orkuöryggis og fjármálaregluverks, svo fátt eitt sé nefnt.
Eftir snarpar umræður ákvað Ísland að sækja um aðild að ESB í júlí á þessu ári. Einn helsti hvati þess var fjármálakreppan sem reið yfir landið. Það minnir nokkuð á aðstæður í Svíþjóð í byrjun 10. áratugarins þegar ákvörðun var tekin að sækja um aðild að ESB.
Þó svo að skuggi óvissu hafi svifið yfir ESB í tengslum við fullgildingu Lissabon-sáttmálans komust aðildarríkin fljótt að samkomulagi um að biðja framkvæmdastjórn ESB að hefja undirbúning álitsgerðar um umsókn Íslands. Hraðinn og einurðin sem einkenndi ákvarðanatöku aðildarríkjanna sýndi að þau töldu Ísland eiga heima í ESB, ef það svo kysi.
Í byrjun september lagði framkvæmdastjórn ESB spurningalista fyrir íslensk yfirvöld til að meta hversu vel landið væri í stakk búið fyrir aðild. Síðustu svör íslenskra stjórnvalda voru afhent 19. október, heilum mánuði á undan áætlun. Við óskum stjórnvöldum og stjórnsýslu landsins til hamingju með þann árangur. Mat framkvæmdastjórnarinar er að gæði svaranna séu góð. Það hversu hratt og örugglega spurningunum var svarað segir sína sögu um gæði íslenskrar stjórnsýslu. Það er gott veganesti inn í komandi aðildarviðræður.
Við vitum vel að það er ósk stjórnvalda að álitsgerðin um umsóknina verði samþykkt sem allra fyrst og að aðildarviðræður hefjist. Hins vegar verðum við að taka mið af aðstæðum sem hvorki við né Ísland höfum stjórn á. Vegna tafa við fullgildingu Lissabon-sáttmálans er réttur núverandi framkvæmdastjórnar til ákvarðanatöku takmarkaður við daglegri stjórnun. Hún hefur ekki ekki umboð til að taka mikilvægar ákvarðanir eins og að mæla með að hefja aðildarviðræður við nýtt umsóknarríki. Af þeim ástæðum hefur samþykkt álitsgerðarinnar verið frestað þangað til ný framkvæmdastjórn tekur við, líklega í byrjun febrúar.
Þó er ljóst að miklu hefur verið áorkað af hálfu allra aðila á undanförnum sex mánuðum. Aðildarríki ESB hafa sýnt vilja til að vinna hratt og náið með Íslandi. Innan framkvæmdastjórnar ESB vinna menn nú hörðum höndum við aðildarumsókn Íslands. Vinnan við spurningalistann í haust bar vott um skilvirkni og gæði í stjórnsýslu hins aldargamla lýðræðisríkis.
Aðildarríki ESB hafa brugðist jákvætt við umsókn Íslands að ESB. Ályktun ráðherraráðs utanríkismála í sumar, um umsókn Íslands, bar þess glöggt vitni. Í ályktuninni kom fram að Ísland byggir á langri lýðræðishefð, hefur í fjölda ára átt í nánu samstarfi við ESB og hefur alla möguleika á að leggja mikið af mörkum til samstarfsins. Einnig kom í ljós einhugur um að veita Íslandi aðgang að sérstökum aðlögunarsjóði sambandsins sem veitir umsóknarríkjum tæknilega aðstoð. Aðildarríkin eru reiðubúin að taka ákvörðun um að hefja aðildarviðræður um leið og framkvæmdastjórnin hefur skilað áliti sínu.
Ríkisstjórn og Alþingi Íslendinga hafa lagt fram sannfærandi rök fyrir umsókninni. Það er brýnt að vinnan haldi áfram og að rödd og rökstuðningur Íslendinga fyrir því hvers vegna þeir sækist eftir aðild haldi áfram að heyrast í Evrópu. Að sama skapi er mikilvægt að ESB sé sýnilegt á Íslandi. Það er nauðsynlegt að við aukum á næstu mánuðum gagnkvæm samskipti okkar og að við hlustum vel á þjóðfélagsumræðuna.
Stjórnmálamönnum í lýðræðisríkjum er skylt að starfa í umboði og með stuðningi ríkisborgaranna. Á sama tíma er nauðsynlegt að leiðtogar séu framsýnir og að þeir hafi dug og þor til að taka erfiðar pólítískar ákvarðanir. Ákvörðun um aðild er aldrei auðveld og hefur oft skipt þjóðum í tvo hópa, með eða á móti. Kosningabaráttan í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar í Svíþjóð um aðild að ESB var til að mynda átakamikil. Mjótt var á munum og þó að meirihluti kjósenda hafi í atkvæðagreiðslunni stutt inngöngu Svíþjóðar var stuðningur þeirra við ESB lengi á eftir í algjöru lágmarki. Stuðningurinn í Svíþjóð við ESB mælist hins vegar einn sá mesti í Evrópu í dag, samkvæmt skoðanakönnunum. Það er skoðun okkar að ESB-aðild hafi hjálpað Svíþjóð að komast upp úr þeirri sársaukafullu efnahagslægð sem landið gekk í gegnum í byrjun tíunda áratugarins. ESB-aðildin skapaði aðstæður sem stuðluðu að stöðugleika og trúverðugleika, og juku á bjartsýni.
Okkar reynsla er að Svíum hafi tekist vel að verja hagsmuni sína, einkum mikilvæga þjóðarhagsmuni. Fyrir okkur er það góð vísbending um möguleika smærri ríkja að hafa áhrif á ákvarðanatöku í Brussel.
Það er trú okkar að Íslendingar, á sama hátt og Svíar og fleiri þjóðir sem hafa tekið ákvörðun um að gerast aðilar að ESB, muni í auknum mæli koma auga á þá kosti sem fylgja því að vera aðili að ESB.
Olli Rehn er framkvæmdastjóri stækkunarmála ESB – Carl Bildt er utanríkisráðherra Svíþjóðar.
(Greinin, sem upprunalega birtist í MBL 21.12.2009 er hér birt með góðfúslegu leyfi þeirra.)
