Skoðanakannanir benda til talsverðra breytinga á valdahlutföllum í pólitíkinni. Nýir flokkar fá enn sem komið er ekki hljómgrunn. Alvarlegast er þó að kjósendur eiga ekki kost á að velja ríkisstjórn sem fyrirfram hefur ákveðna stefnu um lausn á stærsta viðfangsefni stjórnmálanna: Peningamálunum.
Áhöld eru um hvort núverandi ríkisstjórn er minnihlutastjórn tveggja flokka eða meirihlutastjórn þriggja flokka. Framsóknarflokkurinn hefur haldið þannig á málum að samstarfið ber fremur svipmót af meirihlutastjórn. Ljóst er að ráðherrastólar eru geymdir fyrir Framsóknarflokkinn fram yfir kosningar.
Kjarni málsins er sá að kosningarnar snúast ekki um það hvort ríkisstjórnin fær áframhaldandi umboð. Það liggur alveg ljóst fyrir. Ef unnt er að tala um kosningaspennu snýst hún um tvær spurningar: Sú fyrri er hvort Samfylkingin og VG fái hreinan meirihluta. Sú seinni er hvort Sjálfstæðisflokkurinn heldur sæti sínu sem stærsti flokkurinn.
Nú hafa allir þeir sem báru ábyrgð sem ráðherrar eða embættis-menn þann örlagaríka dag sjötta október 2008 látið af störfum utan þrír ráðherrar Samfylkingarinnar. Það sýnir hversu almenningsálitið getur oft á tíðum verið þversagnakennt að áframhaldandi seta eins þeirra sýnist nú vera sterkasta hald-reipið í klifri Samfylkingarinnar til þess að verða stærsti flokkurinn.
Þó að Samfylkingin og VG fái hreinan meirihluta má telja víst að Framsóknarflokkurinn verði áfram stuðningsflokkur ríkisstjórnarinnar. Hann hefur tekið af skarið um að samstarf við Sjálfstæðisflokkinn komi ekki til greina. Trúlega yrði Framsóknarflokkurinn tekinn með í ríkisstjórnina þrátt fyrir meirihluta flokkanna tveggja. Það myndi draga úr líkum á að hann færði sig nær Sjálfstæðisflokknum þegar á móti fer að blása.
Ef mið er tekið af síðustu kosningum sýnast kjósendur, að frátöldum þeim sem horfið hafa frá stuðningi við Sjálfstæðisflokkinn, vera sáttir við að hvorki ríkisstjórnin né stjórnarandstaðan hafi plön um að endurreisa peningakerfið og svara því hvort það verður gert með krónu eða evru. Kjósendur kalla ekki eftir lausn og engin pólitísk forysta er sjáanleg.
Því lengur sem þessi ákvörðun er dregin á langinn sekkur þjóðin dýpra. Flokkarnir kæra sig kollótta fyrir þá sök að krafa um stefnu kemur ekki frá fólkinu. Þetta er brotalöm íslenskra stjórnmála eins og sakir standa.
Samfylkingin og Framsóknarflokkurinn sem hafa Evrópusambandsaðild á stefnuskrá setja þetta lykilmál ekki sem skilyrði fyrir stjórnarþátttöku. Fyrir vikið ráða forystumenn VG hvenær á því verður tekið. Þar að mun vitaskuld koma. Eins og nú horfir verður það hins vegar of seint.
Sjálfstæðisflokkurinn gaf landsmönnum loforð í nóvember um að endurskoða það hagsmunamat sem legið hefur að baki afstöðu hans í peningamálum og til Evrópu. Stærsta ríkjandi óvissan um pólitíska grundvallarafstöðu bíður þeirrar ákvörðunar. Ný forysta hefur tækifæri til þess að brjóta upp alveg lokaða pólitíska stöðu í þessu lykilmáli. Hún getur líka eins og forysta Samfylkingar og Framsóknarflokks ákveðið að vísa pólitískri leiðsögn yfir á VG og einangrað flokkinn með því til lengri tíma.
Þrátt fyrir áhugaleysi kjósenda ræðst framtíðin af því hver tekur forystu um að leysa þetta lykilmál úr pólitískum álögum og hversu skjótt.
FRBL, 28.2.2008
Hver er þín skoðun?