HRÆÐSLUÁRÓÐUR gegn hugsanlegri aðild Íslands að ESB náði ekki miklu flugi í aðdraganda kosninganna eins og niðurstöður gefa til kynna. Samfylkingin, sem ein flokka hefur sett aðildarviðræður á oddinn, hlaut viðunandi árangur og er nú stærsta stjórnmálaafl á Íslandi. Eflaust er það ekki einungis hugsanleg innganga Íslands í ESB sem skóp þennan góða árangur enda uppgjör síðasta áratugar einnig ofarlega í hugum Íslendinga á þessum tímamótum, sem liðnar kosningar svo sannarlega eru.
Góðir menn hafa talað um að „elíta“ Íslands berjist fyrir aðild að Evrópusambandinu og eru þá sennilega að meina fræðimenn vel tengda 101 og háskólasamfélaginu og fjölmiðlafólk.
Samt er það nú svo að stærsti landsbyggðarflokkurinn, Samfylkingin, sem fékk flest atkvæði samtals í NV-NA-S-kjördæmum, er einmitt sá flokkur sem talað hefur hvað skýrast og eindregnast fyrir aðildarviðræðum. Enda býr þar og starfar fólk sem vill fá að sjá og kjósa um hugsanlega aðild Íslands að ESB. Það eina sem stjórnmálamenn þurfa að gera er að búa sig undir viðræður, koma með skýr samningsmarkmið og leggja svo samninginn fyrir sunnlensku elítuna, grásleppukallana fyrir norðan, kennarana fyrir austan og bændurna fyrir vestan. Það er nefnilega ekki oft sem allir Íslendingar, á kosningabærum aldri, fá að kjósa um: JÁ eða NEI.
Kreddan um að festast í neti umsóknar ef farið er af stað til samninga er í besta falli ekki trúverðug – í versta falli beinlínis andlýðræðisleg. Aðild Íslands að Evrópusambandinu hefur mætt hvað harðasti andstöðu forkólfa sjávarútvegsins. Sú andstaða elur hvað mest á þeirri hræðslu að Íslendingar missi forræðið yfir auðlindinni sem vissulega væri slæmt. En hvort svo verður fáum við ekki að vita með vissu nema ræða við ESB og sjá hvernig samningurinn kemur til með að líta út. Undirritaður er einn af þeim sem sjá möguleika fyrir íslenskan sjávarútveg með inngöngu í Evrópusambandið.
Sjávarútvegurinn stendur höllum fæti vegna lægra afurðaverðs og erfiðra skulda. En gleymum því ekki að sjávarútvegur hér á landi er alla jafna vel rekinn og hagkvæmur. Við smíðum og brúkum fullkomnustu smábáta (undir 15 tonnum) í heimi og sóst er eftir þeim um allan heim. Íslenskir útgerðarmenn eru búnir að ná góðum tökum á vinnslu og markaðssetningu á sjávarafurðum. Sjávarútvegurinn hjá okkur er því sannarlega skrefi á undan öðrum Evrópuþjóðum ef við teljum Norðmenn ekki með. Þetta gætu íslenskir útvegsmenn nýtt sér inni í Evrópusambandinu og Ísland gæti orðið leiðandi þekkingarafl innan ESB þegar kemur að stjórn fiskveiða, fiskveiðum og vinnslu á sjávarafurðum enda þekking og reynsla Íslendinga ótæmandi þegar kemur að sjávarútvegi.
Að því sögðu felast einnig líka möguleikar á því að fá erlent fjármagn að útgerðunum í landinu – erlent fjármagn sem íslenskt hagkerfi þarf svo nauðsynlega að fá. Ég þykist viss um að erlendir fjárfestar væru til í að fjárfesta í íslenskum sjávarútvegi undir skynsamlegu regluþaki. Það er nefnilega þannig að íslenskum útgerðarmönnum er frjálst að veiða fisk á Íslandsmiðum og sigla með hann til Þýskalands. Þeim er líka frjálst að hafa erlenda sjómenn um borð. En skýringin á því að það er ekki gert nema í örlitlum mæli hlýtur að vera sú að hagkvæmara er að landa honum hér á landi, vinna hann og senda síðan út. Hvort um er að ræða slægðan fisk sem fer út í gámum, fullunnin flök eða loðnumjöl. Aukinheldur eru íslenskir sjómenn eftirsóttir vegna þekkingar sinnar og vinnusemi, með fullri virðingu fyrir öllum þeim erlendu sjómönnum sem starfa hér og annarstaðar. Þess vegna óttast ég ekki samkeppni frá útgerðarmönnum ESB ríkjanna þegar kemur að veiðum og vinnslu á fiski og sjávarfangi verði það gert á jafnréttisgrundvelli. Íslenskir útgerðarmenn geta svo sannarlega keppt við þá ef viðunandi samningar nást um fiskimiðin í kringum Ísland.
En þessar vangaveltur eru háðar þeim forsendum að ríkistjórnin sæki og semji um aðild að ESB og beri það svo undir íslenska þjóð. Lykillinn að bjartari framtíð felst fyrst og fremst í að leita allra lausna með opnum hug og opinni og hreinskiptinni umræðu. Dæmi um slíkt væri að hefja aðildarviðræður um hugsanlega inngöngu Íslands í Evrópusambandið.
Höfundur er útgerðarmaður á Ísafirði.
Birt í MBL, 14.5.09
Hver er þín skoðun?