Varnir Íslands og forvitnilegar kannanir

8. febrúar 2026

Sjöunda fréttabréf Evrópuhreyfingarinnar

Staðan er hnífjöfn

Kæru félagar

Nýr Þjóðarpúls Gallup var kynntur í vikunni og vakti þar helst athygli tveggja prósentustiga samdráttur í stuðningi við Evrópusambandsaðild. Við sjáum auðvitað þann linnulausa áróður sem er rekinn á Alþingi og í athugasemdakerfunum þar sem ESB er málað upp sem brennandi hús sem ætli sér að þurrka upp auðlindir landsins en skeyti engu um lífsviðurværi Íslendinga.

Þessum málflutningi er auðvelt að mæta enda hefur ESB aldrei hagað sér með þeim hætti gagnvart nokkurri bandalagsþjóð.

Aldrei fleiri sannfærðir um ESB

En rýnum í tölurnar. Það hafa aldrei fleiri verið Alfarið hlynntir því að ganga í ESB. Þegar við fórum síðast í gegnum aðildarumsókn, árið 2010, voru 7% Íslendinga alfarið hlynntir og 26% jákvæð í heildina. Þá voru 26% Alfarið andvíg og 59% neikvæð.  

Núna lítur dæmið öðruvísi út. Fylkingarnar eru hnífjafnar - 42% landsmanna eru hlynntir og 42% andvígir inngöngu Íslands í ESB. 16% þjóðarinnar er sannfærð um inngöngu og önnur 16% Íslendinga eru óákveðnir en í höndum þess hóps liggja örlög okkar hinna.

Fyrir hinn óákveðna hóp skiptir máli að við förum í aðildarviðræður og fáum samning í hendurnar. Við þurfum einfaldlega að kíkja í pakkann. Þá fyrst geta hin óákveðnu tekið upplýsta afstöðu um framhaldið. Ef stjórnvöld standa sig í stykkinu getur íslenska þjóðin sagt já, og skeytir þá engu þó 23% þjóðarinnar sé búin að ákveða að segja nei sama hvað.

Aðrar kannanir enn jákvæðari

Það voru fleiri spurðir álits en Íslendingar. Ný könnun í Noregi sýnir að Já-hreyfingunni vex ásmegin og telja nú 38% Norðmanna réttast að ganga inn í ESB. Þess má auðvitað geta að Norðmenn hafa tvívegis fellt samning að loknum aðildarviðræðum, svo brekka þeirra er enn brattari en okkar Íslendinga.  

Þá gerði Evrópupúlsinn könnun innan ESB sem sýnir svart á hvítu hve ánægðir Evrópusambandsbúar eru með sambandið sitt. 89% vilja styrkja samstarf Evrópulandanna í ljósi ókyrrðar í heimsmálum, og yfir 60% íbúa telja ESB-aðild jákvæða fyrir land sitt. Þetta hlutfall er að aukast í könnunum sambandsins. Góðar fréttir!  

Íslendingar þurfa því að pússa gleraugun. Á meðan vinaþjóðir okkar sjá stöðu heimsmálanna í réttu ljósi, og velja ESB í auknum mæli umfram óstöðugleikann í austri og vestri, eru Íslendingar svifaseinari í viðbrögðum sínum. Breytt staða í alþjóðamálum blasir þó við öllum sem vilja sjá.

En hvað með unga fólkið?  

Kannanir síðustu vikna sýna aftur á móti hvar mesta ESB andstaðan ríkir - það er hjá fólki undir þrítugu. Þau Páll Rafnar og Helga Vala buðu því fulltrúum Ungra Evrópusinna og Uppreisnar, Maríu Malmquist og Sverri Pál Einarssyni, til sín í Meginlandið til að ræða um hvað skýri þessa afstöðu og hvernig best sé að ná til unga fólksins.
Þetta er forvitnilegt spjall sem við mælum með yfir sunnudagsbollanum.

Áhrif Stranglers á forvitna pilta

Hljómsveitin Stranglers kemur óvænt við sögu í grein formanns Evrópuhreyfingarinnar, Magnúsar Árna Skjöld Magnússonar, í The Scotsman. Magnús var beðinn um að varpa ljósi á stöðu Evrópumálanna hér á landi, en við í hreyfingunni merkjum stóraukinn áhuga erlendra fjölmiðla á mögulegri aðildarumsókn Íslendinga.

“That sensibility will sound familiar in Scotland. Like Iceland, Scotland sits at Europe’s northern edge: outward-looking, maritime, culturally confident, yet historically shaped by decisions taken elsewhere. In both places, debates about Europe have rarely been abstract. There have been questions about agency, voice, and the capacity of small nations to shape their own futures in a world dominated by larger powers.”

Strámannsrökum svarað

Páll Rafnar Þorsteinsson, stjórnarmaður í Evrópuhreyfingunni, skrifaði einnig grein þar sem hann svaraði rökleysu ESB-andstæðingsins Sigurðar Kára Kristjánssonar og benti meðal annars á að átök milli landa gætu birst í öðrum dulbúningi en byssukúlum og skriðdrekum.

„Allir sem standa frammi fyrir hótunum um tollastríð, eða hafa orðið fyrir árásum af þeim toga, hljóta að velta því alvarlega fyrir sér hvort bandalög með líkt þenkjandi þjóðum geti eflt viðskiptalegar varnir þeirra og efnahagslegt sjálfstæði sem aftur er grundvöllur fullveldis og pólitísks sjálfstæðis. Allir.

Þessir varnarhagsmunir snúast ekki um hugsanlegar ógnir af hernaðarlegum toga sem gætu raungerst í fjarlægri framtíð. Þetta er spurning um veruleika sem blasir við okkur og varðar hagsmuni okkar allra frá degi til dags. Þetta er spurning um brauð og smjör fremur en byssur og skotfæri. Þetta er spurning um að standa vörð um lífskjör og hagsæld venjulegs fólks.“

Þangað til næst, framtíðarkveðjur!